ECOUTE AISHA

Dëshiroj t’ju përmend historinë e një vajze të re që u këput nga jeta disa dekada më parë:

Më 13 mars 1964, njëzet e tetë vjecarja Catherine Genovese po kthehej në shtëpi në këmbë, pas një dite pune. Nuk kishte asgjë të pazakontë në lidhje me këtë, përveçse kjo ishte shëtitja e saj e fundit, sepse u godit me thikë dhe u vra nga një person i panjohur, pasi e kish përdhunuar. Edhe pse këto krime nuk ishin të reja në Nju Jork, ky krim tronditi opinionin dhe  pati një ndikim në botë. Historia, e raportuar nga të gjitha gazetat (nuk po ndalem në detajet e vrasjes) beri buje sepse 38 dëshmitarë të cilët  e kishin parë, nuk kishin thirrur policinë gjatë sulmit, madje  disa mbyllën dritaret ose ngritën zërin e televizorit për të mos dëgjuar klithmat e viktimës. Nëse çdo dëshmitar do e kishte thirrur policinë në kohën kur filloi agresioni, pothuajse me siguri Catherine Genovese do të ishte ende gjallë sot. Rasti i “Kitty Genovese” (siç u quajt nga media) u be shkak studimi i sjelljes së individëve, sjellje e karakterizuar nga indiferenca dhe inertësia.

Në rrethana të tjera, por me pasoja të ngjashme, humbi jetën në vitin e saj të 18  Aishe Vata, nga Xhafzotaj i Durrësit. Autori u zbulua dhe pranoi fajësinë në Polici, duke deklaruar një lidhje të gjatë me vajzën që prej 4 vitesh. Pra Aisha ishte vetëm 14 vjeç kur njohu “plumbin” e parë të Shaban Norjes, 80 vjeçar, bashkëfshatar banues fare pranë shtëpise së saj.

Sipas babait të Aishës, askush në familje nuk ka pasur informacion për ndonjë lidhje dashurie të Aishes. Vajza ka qenë aq e mbyllur sa lidhjet intime nuk ia ka besuar as motrave të veta. “Nuk ishte tip i qejfeve ajo. Nuk dilte nga shtëpia. As shoqe nuk ka në fshat. Në shkollë e çoja unë. E nxirrja deri te autobusi i Medresesë dhe e merrja po unë në kthim. Edhe kur i duhej të shkonte për ndonjë punë diku, e kam shoqëruar gjithnjë vetë. Nuk e di se çfarë ndodhi, por ajo ka qenë vajzë e shkëlqyer” – thotë babai i 18-vjeçares.

Nje baba kaq i kujdesshëm nuk e ka parë kurrë vajzën në sy dhe asnjëherë s’ka dyshuar asgjë, ka dyshuar vetëm natën e kobshme. Babai nuk e ka dëgjuar kurrë Aishen, as motrat e saj, s’i kanë parë as një lot në faqe, as një nxirje në krah, as ca flokë të krehura mirë, as një të ecur prej zonjusheje… Indeferenca e verbëria e familjes, të afërmve e komshinjve, fshatit, e të gjithëve vrau Aishen..

Si ajo ndoshta ka me qindra të tjera që heshtin, qajnë, fshehin shenjat, bëhen bashkëpunuese ndaj sharlatanëve që i mashtrojnë, sepse s’kanë një sup ku të mbeshteten, s’kanë një zë që t’u thotë “reago”, skane dikë që mund t’i dëgjojnë…

Ecoute Aisha! Dhe qindra të tjera si ajo!

Por tashmë pas bërjes publike të rrethanave të vrasjes së vajzës ka reaguar sërish i ati i Aishes  i cili ka deklaruar për A1 Report se ka mbyllur dyert e mortit në shtëpinë e tij. Që dje, në familjen e Muhamet Vatës nuk ka më mort, ndërkohë që ai e quan histori të mbyllur . “Na çnderoi, na turpëroi familjen, jam shokuar kur e mora vesh. I bija kokës me grushte. Faktin që Aishja ime ishte shtatzënë, e mora vesh pas varrimit. Nuk e dija më parë. E mora vesh nga gazetat. Se po ta dija, nuk do ta kisha varrosur me nderime të mëdha. Por tani e kam mbyllur mortin. Kam anuluar edhe vizitat për “të pestat”. Nuk dua ta diskutoj më këtë çështje” – u shpreh Vata.

E ndërsa ka varrosur përgjithmonë edhe kujtimin e së bijës, ai shton se ka dyshuar për gjëmën që mund t’i ndodhte në shtëpi. Madje, që kur ka konstatuar se e bija nuk ndodhej aty ,ka nisur kërkimet me shpresën se së paku do e gjente gjallë. “E parandjeva krimin .”

E parandjeu krimin vetëm kur një palë këpucë mungonin në shtëpi.

Nëse ky nuk është vend për vajza, e po në të njëjtin territor një baba/mashkull  anullon “të pestat” e të bijës e i bie kokës me grushta , atëherë nuk është as një vend për burra!

Se nuk dua të aludoj as mundësinë e devijimit të Aishes në moshe aq të re, as t’a lidh me sindromen e Stokolmit, ku viktima ndjen dhembshuri ose mbështet xhelatin e saj. S’mund të mendoj që ka qënë një histori dashurie e pasioni, e lindur në atë moshë me si-stërgjyshin e saj.  Le të flasim haptazi, edhe pse na pëlqen Nabokovi apo Kubrick-u, nuk jetojmë në USA dhe Lolita është vetëm një krijim artistik.

Koka e Aishes u hodh 100 metra më tutje nga vendgjarja dhe u gjend në pak orë, ndërsa hamendësimet a thashethemet për një mpleksje të mundshme me komshiun përballë a ndoshta 100 hapa më tujtje nuk u dyshuan kurrë.

Ne të tjerët  dëgjuam lajmin e ndërruam stacion, thamë nje “ah sa keq”  dhe vazhduam bisedën e mëparshme me cigaren e lënë përgjys, lyem buzët, dolëm jashtë, ngritëm zërin e lokaleve në mënyrë që klithmat të mos arrinin deri aty. Nuk e dëgjuam Aishen…

Nuk e dëgjuam e jemi fajtorë të gjithë, si shoqëri shurdhe, si baballarë qorra, si motra të heshtura, ne që shohim emancipimin e femrave tona bazuar vetëm te dekolteja e ekspozuar dhe ca përqindje kuota të rezervuara për femrat në politikë, e ka fajin spermatozoidi që goditi vezën, dhe gratë gojëliga të katundit që s’e perfolën kurrë, edhe pistoleta e pavajisur që gjendej rastësisht aty  e shkrepi si e re, edhe sëpata në motorr, edhe ara me misër qe s’fëshfëriu më fort, edhe rrobat e dhuruara që na pëlqejnë,  edhe qentë që s’nuhasin, edhe Erzeni që rrjedh…

Po ndoshta natyra e njeriut ka dhe anën e saj të coroditur e indiferente ose përndryshe do të mendoja se jemi të gjithë mazokistë.

Burime : MAPO, BALKANWEB, A1 Report

ECOUTE AISHA

Theçër – burrë shteti për të majtën shqiptare

Figura të të majtës shqiptare po rizbulojnë së fundi liberalin që gëlon në zemrën e tyre. Figura të të majtës shqiptare po rizbulojnë faktin që nuk kanë qenë ndonjehërë të majtë dhe figura të të majtës shqiptare po tregojnë anën e tyre sipërfaqësore ideologjike, duke deklamuar keqardhjen e tyre shumë të madhe për vdekjen e Margaret Theçërit, ish Kryeministres britanike.

Po qajnë të gjithë, por kryesisht figurat që qëndrojnë majtas. Kjo është e pashpjegueshme, misteret e sjelljes shqiptare në politikë. Këto ditë po planifikohet një seancë speciale në Parlamentin britanik, ku pritet që laburistët, të njohur për të qenë më katolikë se papa në fushën e liberalizmit, do e kritikojnë rreptë zonjën Theçër për politikat e saj ultraliberale, pasojat e së cilës po i jetojmë sot në formën e krizës botërore. Dhe të majtët në Shqipëri e kujtojnë me elegjira të pashoqe. Nëse e kanë për karakterin e saj, ndoshta dhe mund të vijojnë me kumtet e tyre plot zjarr për një figurë konservatore që të majtët i ka urryer me tërë fuqinë e këmbënguljes së saj. Por nëse e kanë për faktin që ka zbatuar me përpikëri politikat ultraliberale duhet të dinë se ato lloj politikash nuk kanë modernizuar Britaninë e Madhe, por kanë krijuar në mënyrë të pashmangshme një shtresë të varfër në atë vend dhe së cilës i thuhet dhe i është bërë tashmë refren jete se duhet t’ia dalin me forcat e tyre. Ato politika nuk kanë modernizuar Britaninë e Madhe por kanë zhdukur sektorin më të rëndësishëm të ekonomisë së një vendi, atë të prodhimit, në favor të sektorit terciar, atë të shërbimeve financiare, ku Britania është shquar gjithmonë. Një valle që kanë dashur ta heqin të gjitha shtetet perëndimore dhe në zhvillim, por që po mbeten tani me një gisht të madh në gojë sepse nuk kanë dhe nuk janë të afta të prodhojnë asgjë, pasi të gjitha kursimet e tyre i bazuan në parimin e shumëfishimit të parave në bursë ose nëpërmjet hedge funds-eve, fabrika të mëdha parash nga hiçi. Dhe ja ku jemi sot: pothuajse të gjitha vendet e BE-së janë në krizë, hiq (dhe si për çudi) Gjermaninë, sepse është e vetmja që nuk iu dha totalisht dalldisë liberale, por mbështeti ekonominë e saj mbi prodhimin. Për këtë duhet të mbahet mend Margaret Theçër, për faktin që ultraliberalizoji gjithçk na favor të disave dhe në dëm të shumicës.

Nëse të majtët tanë u bënë përshtypje karakteri i saj i fortë, pse të mos u bëjë përshtypje karakteri po aq i vendosur i Cavezit? Apo jo. Se ky është diktator. Jo sepse është diktator gjakatar (ndoshta ne mendjet e tyre qe u bien shkurt gjerave, edhe po) por sepse nacionalizoi burimet natyrore, aty ku u dhemb më shumë liberaleve ne shpirt dhe ne mendje, për të cilat shtetet nuk ja kanë nevojnë shumëfishimit të parave nga hiçi. Por kam frikë se të majtët tanë e preferojnë si figurë edhe sepse ishte liberale dhe të majtët këtu janë në radhë të parë, liberal. Të paktën, e dimë për kë do të votojmë. Jemi të paralajmëruar.

Theçër – burrë shteti për të majtën shqiptare

Macja e zezë (Pjesa e dytë)

I shmangesha maces; njëfarë ndjenje turpi dhe kujtimi i aktit tim të mëparshëm mizor më penguan që të abuzoja fizikisht me të.  Për disa javë nuk e godita, as e dhunova; por, gradualisht, dita me ditë, nisa ta shihja me një ndjenjë neverie që nuk tregohet dhe, heshturazi, i largohesha si kolerës pranisë së saj të urryeshme.
Ajo çfarë e shtoi, padyshim, urrejtjen time ndaj kafshës ishte zbulimi, të nesërmen pasi e mora në shtëpi, se asaj, ashtu si edhe Plutos, i mungonte njëri sy. Ky detaj bëri, që ime shoqe, e cila, siç ju thashë, e ka në një shkallë të lartë njerëzillëkun, (gjë që, dikur, ka qenë edhe një nga tiparet e mia dalluese,- burim i kënaqësive më të pastra), të lidhej edhe më shumë me të.
Përkundër neverisë sime, afiniteti i maces ndaj meje rritej përditë. Më ndiqte hap pas hapi dhe, me aq këmbëngulje, sa ju, të nderuar lexues, as mund ta imagjinoni. Sapo ulesha, ajo kruspullosej nën karrigen time, ose më hidhej mbi prehër, dhe më mbulonte me ato përkëdhelitë e saj të neveritshme. Sapo ngrihesha për të ecur, më hidhej ndër këmbë, dhe sa s’më rrëzonte; më shtrëngonte me kthetrat e saj të gjata e të mprehta, e më ngjitej në kraharor. Atëherë, sidoqë më kapte dalldia ta dërmoja me ndonjë goditje turinjve, e mbaja veten. Arsyeja: kompleksi i krimit tim të hershëm; më hipnin të dridhura frike nga kafsha!

Kjo nuk ishte saktësisht frikë për ndonjë dëmtim fizik. E kam vështirë ta shpjegoj këtë frikë. Më vjen ndot nga vetja, po, edhe këtu në qeli ku jam, llahtarinë që më zinte ma shkaktonte një përbindësh, dhe ky përbindësh ishte, thjesht, një mace. Gruaja ma kishte tërhequr më shumë se një herë vëmendjen për llojin e njollës, që ua përmenda edhe juve, dhe përbënte dallimin e vetëm të dukshëm mes kafshës së çuditshme, dhe asaj që kisha varur. Lexuesit do t’i kujtohet që, kjo shenjë,edhe pse e madhe, fillimisht ishte shumë e paqartë. Por dalëngadalë, në formë gati të pakuptimtë, të cilën, për një kohë të gjatë, mendja ime nuk arrinte ta perceptonte, zuri të kthjellohej. Tani, ajo përfaqësonte një objekt që ngjethem ta ze ngoje. I frikësohesha dhe i druhesha më shumë së çdo gjëje tjetër në botë,dhe doja vetëm ta hiqja qafe egërsirën. Tani më shfaqej imazhi i një gjëje të neveritshme, të kobshme, i TRIKËMBËSHIT! Oh, shkaktar gjëmëzi e i lemerishëm i Llahtarit dhe Krimit, i Agonisë dhe Vdekjes!                                                                          
Tani isha vërtetë i mjerë, përtej mjerimit të Njerëzimit. Madje, një bishë e egër, të ngjashmen e së cilës e kisha shkatërruar me përçmim; një bishë e egër. Isha shndërruar në një bishë të maskuar pas imazhit të të madhit Zot. Hidhërim i padurueshëm! O Zot! Qetësia, për mua vdiq një herë e mirë. Nuk shlodhesha dot as ditën, as natën! Dikur, macja nuk më linte asnjë çast vetëm; më vonë, më mbërthenin endrra të shpeshta dhe më kapte një frikë që s’tregohet. Mbi fytyrë ndieja frymën e ngrohtë të asaj gjësë, peshën e madhe. O Zot! Ishte një peshë e rendë dhe një makth që doja ta hiqja e nuk e hiqja dot nga zemra. Nën trysninë e kësi përndjekjesh, edhe ajo pak mirësi që më kishte mbetur, shterroi. Mendime të këqija, ato më të errëtat e më të ligat, m’u bënë miqtë e vetëm. Zymtësia e temperamentit tim u kthye në urrejtje ndaj gjithçkaje dhe gjithkujt. Ndërkohë e braktisa veten verbërisht në shpërthimet e papritura, të shpeshta, të pakontrolluara të tërbimit tim, dhe gruaja ime, nuk ankohej më. O Zot! Vuante përulësisht dhe me durim.
Një ditë, kur po bëja ca punë shtëpie, macja më erdhi pranë në qilarin e ndërtesës së vjetër, ku na u desh të jetonim ngaqë ishim të varfër. Më ndoqi tatëpjetë shkallëve. Mend u plandosa me kryet përdhé. Më nevrikosi, më tërboi. Nga zemërimi, harrova fare frikën që kisha ndjerë gjer atëherë, rrëmbeva një sëpatë, shenjestrova goditjen në kokën e maces e cila, padyshim, do të kishte mbetur në vend, nëse do të kishte shkuar ashtu siç dëshiroja. Por, synimit tim i vuri fre dora e gruas sime. U tërbova nga ndërhyrja e saj, mora vrull nga xhindosja ime demoniake, e tërhoqa krahun që më kishte mbërthyer, dhe ia ngula sëpatën në kokë. Gruaja ra e vdekur në vend, pa as edhe një rënkim.

Pasi kreva këtë vrasje të tmerrshme, menjëherë, ngadalë e me kujdesin më të madh, i vura vetes detyrën e fshehjes së trupit. E dija mirë se nuk do të mundja ta nxirrja nga shtëpia, as ditën e as natën, pa rrezikun që të më pikasnin fqinjët. Sa gjera më kaluan nepër mend! Një herë mendova t’ia copëtoja trupin në pjesë të vogla, pastaj ta hidhja në zjarr. Një herë tjetër, thashë të gërmoja një gropë në dyshemenë e qilarit dhe atje ta fshihja. Pastaj, mendova ta hidhja në pusin e kopshtit, apo ta paketoja në kuti, kinse do ta shisja, dhe të njoftoja portierin që ta largonte nga shtëpia. Në fund, zgjodha atë që m’u duk më e sigurt se të tjerat. E ndava mendjen ta varrosja në murin e qilarit, siç bënin murgjit mesjetarë kur varrosnin viktimat e tyre.
Qilari, sikur ishte bërë tamam për këtë qëllim. Muret nuk ishin fiksuar mirë, e së fundmi, qenë suvatuar me një llaç të ashpër, të cilin lagështia nuk e kishte lejuar të ngurtësohej. Për më tepër, në një nga faqet e murit kishte një dalje, e bërë për një oxhak të rremë, që ishte mbyllur për t’i përngjarë pjesës tjetër të qilarit. Nuk kisha asnjë mëdyshje; mund t’i hiqja tullat në atë anë, ta shtija trupin brenda dhe ta rindërtoja murin si më parë, në mënyrë që askush të mos vinte re diçka të dyshimtë.
Nuk u gabova me këtë përllogaritje. Me një levë, i hoqa tullat lehtësisht dhe, pasi e futa trupin në murin e brendshëm, e vendosa në pozicionin që duhej. Me fare pak mundim e ringrita të gjithë strukturën si në fillim. Gjeta gëlqere, rërë dhe lesh; me shumë merak, gatita llaç, që nuk dallonte nga ai i vjetri, dhe kështu, zuri fill puna me tullat. Kur mbarova, u kënaqa që gjithçka shkoi mbarë. Muri, as që të lindte përshtypjen më të vogël se ishte prekur. Mbeturinat përtokë i mblodha me shumë kujdes. Vështrova përqark në mënyrë triumfuese, dhe i thashë vetes: “Të paktën, kësaj here nuk më vajti dëm puna.”
Hapi i radhës ishte kërkimi i egërsirës që ishte dhe shkaku i gjithë mjerimit tim. E ndava mendjen që ta vrisja. Po ta hasja atë çast, nuk do të kisha kurrëfarë mëdyshjeje për fatin e saj. Po ja, që kafsha tinëzare na ishte alarmuar nga dhuna e zemërimit tim të hershëm dhe m’u shmang. Është e pamundur ta përshkruaj. Nuk mund ta imagjinoni dot ndjenjën e thellë, të hareshme të çlirimit që m’u ndez në kraharor që kafsha e përbuzur m’u hoq nga sytë. Shpëtova- uf! As që u duk gjatë natës, dhe së paku një natë, qysh prej ardhjes së saj në shtëpi, fjeta si qengj, ndonëse me barrën e një krimi në shpirt!
Kaluan edhe dita e dytë dhe e tretë, dhe ajo që më mundonte nuk po dukej. Edhe një herë, mora frymë lirisht. Monstra, nga frika, ishte larguar një herë e mirë nga godina! Nuk do t’ia shihja më bojën! Lumturia ime ishte e pafund! Ndjenja e fajit për krimin tim të errët nuk më shqetësontë më. Disa hetime ishin bërë, dhe u tregova i gatshëm të bashkëpunoja me policinë. Madje, u bë edhe një kërkim, por, natyrisht, asgjë s’kishte për t’u zbuluar. E quaja të sigurtë lumturinë time të ardhshme.
Ditën e katërt, pas vrasjes, erdhi në shtëpi krejt papritur një skuadër policie, dhe vazhdoi të bënte hetim rrënjësor nëpër godinë. Por unë ndihesha i sigurtë se vendi i fshehjes ishte i paarritshëm, kështu që nuk u ndjeva hiç në siklet. Policët më kërkuan t’u bashkohesha gjatë hetimit. Nuk lanë qoshk pa rrëmuar. Ata zbritën tri a katër herë në qilar, dhe përmbysën gjithçka. Nuk m’u drodh qerpiku. Zemra më rrihte qetësisht, si të isha njeriu më i pafajshëm në botë. I rashë qilarit kryqetërthor. Mblodha krahët mbi gjoks dhe lëvizja lirshëm lart e poshtë. Policët mbetën plotësisht të kënaqur dhe u bënë gati të largoheshin. E kisha vështirë ta përmbaja gëzimin e madh që ndieja në zemër. S’më rrihej pa nxjerrë, qoftë edhe një fjalë, si ngadhënjimtar që isha, në mënyrë që t’i bindja dyfish në pafajësinë time.
-Zotërinj! -u thashë më në fund, ndërsa ekipi po ngjitej lart, -Jam i kënaqur që hoqa mëdyshjet tuaja. Ju uroj shëndet, dhe pakëz më tepër mirësjellje! Meqë ra fjala, kjo… Kjo është një shtëpi e ndërtuar fort mirë. (Nga dëshira e shfrenuar që të thoja diçka, nuk po e kuptoja fare atë që nxirrja nga goja.) Mund të them, se kjo është një shtëpi e ndërtuar mrekullisht mirë. Këta mure… Po largoheni, zotërinj? … Këta mure janë të puthitur mirë. Dhe, me kapadaillëk ngrita shkopin që kisha në dorë dhe godita fort në atë pjesë të murit, pas së cilës gjendej trupi i gruas sime.
Zoti më ruajttë dhe më shpëtoftë nga helmi i Djallit! Pa u mbytur mirë jehona e goditjes, një  tjetër jehonë  m’u përgjigj nga varri! Një britmë, fillimisht e mbytur dhe e këputur, si ngashërima e fëmijës u shndërrua shpejt në një ulërimë të gjatë, të fortë, të vazhdueshme, tejnormale dhe jonjerëzore… Një britmë, klithmë vajtuese, ca nga tmerri e ca nga gëzimi i shpëtimit, a thua se vinte nga vetë ferri, e bashkuar me fytin e të dënuarve në agoninë e tyre, dhe e djajve të ngazëllyer nga dënimi.
Është e kotë, besoj, t’ju rrëfej mendimet e mia. Gati i zalisur u ktheva nga muri përballë. Për një çast, skuadra e policëve mbi shkallë, e shastisur nga tmerri dhe frika gjer në palcë, nuk lëvizi. Pastaj, nja dymbëdhjetë qyta armësh njëherësh goditën murin. Ai u shemb tërësisht. Tanimë, trupi, krejtësisht i kalbëzuar dhe i mbuluar me gjak i gruas u shfaq para syve të të pranishmëve. Mbi kokën e gruas u duk bisha e neveritshme: me gojën e kuqe të hapur dhe sytë flakërues. Ishte ajo që më nxiti në ngasje të vrisja një njeri; ishte ajo kallauzi që më dorëzoi tek xhelatët. Në mur ia paskam bërë varrin!

Edgar Allan Poe (Përktheu nga origjinali Fiona Kopali)

Macja e zezë (Pjesa e dytë)

Gjykatat e mosvarme dhe varësia e tyre ndaj pushtetit

Gati e pabesueshme nëse i krahasojmë me zgjedhjet e një viti më parë, ku pak e shumë me këto rezultate, kishte fituar zgjedhjet PPSh-ja. Shumë arsye mund të motivojnë këtë luhatje kaq të thellë të shqiptarëve, por fakti është se tranzicioni filloi me këtë luhatje të madhe, luhatje që tashmë është kthyer dhe në shkollë politike.

Mirëpo, Kryetari i PD-së së asaj kohe, kishte plane të mëdha për veten dhe për vendin. Si fillim për veten. U zgjodh President dhe bashkë me të, disa deputetë të sapozgjedhur, u detyruan të largoheshin prej Kuvendit, pra të linin mandatin dhe të merrnin funksione të tjera shtetërore. Njëri prej tyre ishte dhe Kryetari i Gjykatës Kushtetuese të asaj kohe. Gjithsej, u bënë tre deputetë të sapozgjedhur që duhet të linin mandatin. Në këto kushte, zëvendësimi i tyre do të bëhej nga lista shumëemërore e partive. Si dekor, të mos harrojmë se zgjedhjet atëherë bëheshin me përzierjen e dy sistemeve, mazhoritar, nëpërmjet të cilit zgjidheshin 100 deputetë dhe proporcional nga lista shumëemërore, nga i cili dilnin 40 deputetët e tjerë të Kuvendit Popullor. Pikërisht, sipas ligjit zgjedhor të asaj kohe, zëvendësimet e deputetëve që linin mandatin do të bëheshin nga lista shumëemërore.
Bukur fort. Deri këtu, Shqipëria po ambientohej me metodat e reja demokratike. Dukej se të gjithë aktorët e rinj të demokracisë shqiptare po u bindeshin atyre.

Por ja që një ndryshim radikal i ardhur brenda dy vjetësh nuk arriti të maskonte etjen për pushtet, dëshirën për revansh, luftën ndaj kundërshtarit të asimiluar me armikun e klasës që duhej shtypur. Ky ndryshim radikal nuk ngjalli asnjë besim të lideri i ri i Shqipërisë, por përkundrazi, ngjalli te ai idenë se ende pushteti është i brishtë dhe se duhet bërë më shumë për ta konsoliduar atë. Kështu, kush nuk i bindej ose shfaqte dyshime, jashtë! Nuk iu durua dot as dy-tre muaj pa përjashtuar dikë… Dhe pikërisht kjo ndodhi me tre deputetët e ardhshëm që do të zinin vendin e tre deputetëve që duhet të linin mandatin, meqënëse do të merrnin funksione të tjera shtetërore.

Nuk iu desh Saliut më shumë se tre muaj për të shpallur armik ata që i kishte vënë në listat shumëemërore për të qenë deputetë të PD-së. Pasi i përjashtoi nga partia, nuk u lejoi as që të hynin në Kuvend, të drejtë që e kishin fituar pasi ishin të parët në listën shumëemërore. Me Vendimin e datës 13 gusht 1992, Kuvendi i mënjanoi këta tre të padëshiruarit (me urdhër nga lart) dhe caktoi si deputetë zëvendësues, tre të tjerë pas këtyre të treve që duhet të merrnin logjikisht mandatin.

Filloi beteja ligjore pranë Gjykatës Kushtetuese. E bukura e kësaj historie është se këta tre deputetë gjetën mbështetje në pretendimet e tyre pranë Gjykatës Kushtetuese te Partia Socialiste. Akoma më surreale është se kryetar i kësaj Gjykate, i sapoemëruar, vinte nga radhët e deputetëve të PD-së që sapo kishin lënë mandatin.

Cfarë ndodhi në Gjykatën Kushtetuese? Ndonjë hata e madhe jo. Një padrejtësi. Në fund të fundit, shumë padrejtësi kanë ndodhur në Shqipëri. Por u krye shumë shpejt në kohë. Dhe tregoi se pluralizmi i rremë i 1992-shit ishte një kopje e shëmtuar, hipokrite dhe prandaj e frikshme, e enverizmit. Ideja ishte kjo: meqënëse listat shumëemërore janë dorëzuar pranë organit kompetent që merrej me zgjedhjet, personat që do të zinin vendet e këtyre deputetëve do të ishin këta tre ish miqtë armiqtë të President Saliut. Është një veprim matematikor i thjeshtë: hiq tre, merr tre të parët e listës. Mirëpo Gjykata Kushtetuese shpiku një kriter dhe kështu inauguroi fillimin e shpikjeve të kritereve ose zhdukjen si me magji të kritereve ligjore, në funksion të dëshirave të pushtetit. Gjykata tha se “partia nuk mund të detyrohet të mbajë kandidatë të saj një person që vihet në opozitë me programin e saj”. E vërtetë. Por jo pasi ke bërë listat. Në fund të fundit, është njësoj sikur të heqësh një deputet se ndërron parti brenda në Kuvend. Sado e dhimbshme për liderin dhe për elektoratin, sado e dhimbshme për familjen politike që kjo lëvizje mund të rezultojë, është e lejueshme dhe aspak antikushtetuese. E njëjta gjë vlen dhe për këta tre ish miqtë armiq të Presidentit Sali. Por ja që për Gjykatën Kushtetuese, dëshira dhe vullneti i pushtetit kishte më shumë rëndësi se kuadri ligjor i përcaktimit të deputetëve të ardhshëm. Ata nuk duhet të bëheshin deputetë, në asnjë mënyrë! Dhe kështu, pavarësisht se bashkë me aleatët Saliu kishte 100 deputetë, nuk donte të humbiste asnjë prej tyre. Sepse kishte besim vetëm të ata që i rrinin në rresht për një.

Vazhdimi njihet: PSD-ja iku nga koalicioni. Saliu humbi referendumin për projektin kushtetues me të cilin donte që ta bënte Shqipërinë republike presidenciale, vodhi zgjedhjet e 1996, duke marrë më shumë deputetë se në 1992 dhe, në 1997, me shpurën e tij, u rizgjodh President në gjendje të jashtëzakonshme për vendin.
Asgjë nuk do të kishte ndryshuar nëse Gjykata Kushtetuese nuk do të ishte treguar staliniste në vitin 1992. Por ndoshta pas 23 vjetësh, do të shënonte një gur themeli për drejtësinë shqiptare. Gjë që nuk ndodhi kurrë, sepse vendimet e padrejta u bënë legjion, për hir të pushtetit. Dhe kështu, i është dashur dhe njerëzve, kryesisht atyre politikë si njërit prej këtyre tre deputetëve ish miq armiq tashmë miq të Saliut, të luhaten sa andej këndej për një copë pushtet, për pak vend afër sofrës së kamjes sepse nuk mund ta gjenin dot veten ndryshe. Por ç’mund të thuhet për një njeri të thjeshtë, që nuk e ka luksin të jetë afër sofrës së pushtetit dhe dëshiron të jetojë me parimet e tij?

Për ata që kanë kuriozitet në lidhje me këtë personazh dhe me çështjen, ai është Preç Zogaj dhe bëhet fjalë për Vendimin nr. 2 datë 2.8.1993 të Gjykatës Kushtetuese.

Stavri

Gjykatat e mosvarme dhe varësia e tyre ndaj pushtetit

Stina verore e Kryeministrit

Midis një Kryebashkiaku që shkel simbolet e kombit, dy ministrash pa imunitet për shkak hetimi dhe një miku serbo-boshnjak nën hetim në vendin e tij, nuk dimë se c’të mendojmë për vet të zotin e punës. Megjithatë, është e qartë tashmë se ato janë muhabete të harruara, cudira që zgjatën shumë pak, sa për t’u hedhur hi syve të popullit dhe baltë parimeve të demokracisë. Si mos të mjaftojnë këto harresa, që besoj të paktën nuk do të fshihen nga kujtesa pasverore e njerëzve, duhet të përballemi dhe me propozimet e harrakatura të Kryeministrit në atë ditë të bukur inaugurimesh. Mund të priste shiritin, të shprehte kënaqësinë për reformat e kryera deri më tani, të thumbonte Kryetarin e PS-së, të bënte që sytë e shqiptarëvetë të xixëllonin duke parashtruar mrekullitë e katër viteve që do të vijnë, por jo. Kaq është shumë pak. Shumë pak për një mendje pjellore si ajo e Kryeministrit që cdo dalje në televizor e shikon si mënyrë promovimi të cfarëdolloj batute, autor i së cilës, më mënyrë të pazëvendësueshme është. Kështu, ndër të tjera perla mbi perlën e Shqipërisë, ai e mendoi se, që t’i bëhet ballë turizmit gjithmonë e më të madh në numër në Shqipëri, do të ishte e udhës që fashatarët e zonës së bregdetit të zmadhojnë kapacitetet pritëse të tyre në mënyrë që t’i bëjnë ballë flukseve turistike dhe në një kohë të dytë të mendohet për planin rregullues. Dhe këtu kemi shpalosjen më të mirë të politikës shumë konsekuente të Kryeministrit në lidhje me pronën në përgjithësi dhe zhvillimin urban. Pra, thënë me fjalë të tjera, ndërtoni, harxhoni lekë, ndërtoni ca kanalizime ujrash të pisëta aty për aty sa për 3 a 4 muaj, s’ka rëndësi se derdhën aty ku njerëzit zhyten për t’u freskuar, ndërtoni dhoma, packa se kushtet mund të jenë të mjerueshme dhe se bumerangu i fluksit mund të kthehet mbrapsht dhe pavarësisht këtyre, mos u habisni po iu erdhën fadromat dhe prishin ndërtimet që keni ngritur. Dhe të mos harrojmë dëmin e pariparueshëm që masa të tilla absurde i sjellin të vetmes zonë bregdetare të virgjër në Shqipëri.
Kryeministri mbase nuk i ka bërë pushimet aty ku mbante fjalimin, po ama duhet të jetë i ndërgjegjshëm se në situatën aktuale nuk është më shumë problem i strehimit të turistëve sesa c është problem i pastërtisë, kanalizimeve, kushteve të pritjes, cmimet e ushqimeve që lëvizin nga dita në ditë si të ishim në Dow Jones dhe jo në fshatra Shqipërie, ndërtimet pa kriter të lëna përgjysëm etj. Këto mbase janë shqetësimet kryesore që do të mbajnë fluskin e turistëve larg dhe jo mungesa e ambjenteve të pritjes.
Nuk e di pse Kryeministri e mbajti këtë fjalim, pasi nuk është as në fushatë elektorale, megjithatë koha do të tregojë pse dhe cfarë e ka shtyrë Kryeministrin të bjerë në kontradiktë për të disatën herë me ligjet që miraton vet.

Stina verore e Kryeministrit